مصدق ایران را سربلند کرد

۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۰
4 بازدید

ملی شدن صنعت نفت در ایران, علاوه بر کوتاه کردن دست بیگانگان از کشور, در بازگرداندن و بازسازی شخصیت ملی و اعتماد به نفس توده ‏های مردم ایران و مردم تمامی کشورهای جهان سوم نقش اساسی داشت. دکتر ابراهیم یزدی با بیان اینکه جنبش ملی کردن صنعت نفت در ایران به رهبری شادروان محمد مصدق, در [...]

ملی شدن صنعت نفت در ایران, علاوه بر کوتاه کردن دست بیگانگان از کشور, در بازگرداندن و بازسازی شخصیت ملی و اعتماد به نفس توده ‏های مردم ایران و مردم تمامی کشورهای جهان سوم نقش اساسی داشت.
دکتر ابراهیم یزدی با بیان اینکه جنبش ملی کردن صنعت نفت در ایران به رهبری شادروان محمد مصدق, در شرایطی فعال شد که دولت انگلیس در تمامی امور داخلی ایران از جمله در دربار و ارتش, در میان فعالان سیاسی, نمایندگان مجلس و روزنامه ‏نگاران نفوذ گسترده ‏ای داشت، گفت ‏: ملی شدن صنعت نفت, اقدامی اساسی علیه سلطه و استیلای استعماری یک دولت خارجی بر سرنوشت کشورمان بود.
وی با اشاره به تأثیر ملی شدن صنعت نفت ایران در کشورهای آسیایی و آفریقایی, ملی شدن کانال سوئز در مصر را متاثر ازاین اقدام دانست و گفت ‏: منطق, جذابیت و مشروعیت روش مصدق در پیگری آرمان ‏های ملت ‏, سبب شد که روش او در بسیاری از کشورهای جهان سوم مورد استفاده قرار گیرد، به طوری که جمال عبدالناصر با همان روش، کانال سوئز را ملی کرد.
به گفته یزدی، روش دکتر مصدق در پیشبرد اهداف ملی و منشاء او در مدیریت کشور و برخورد با مخالفین، صحنه تازه ‏ای را در روابط دولت – ملت در ایران به وجود آورد.
وی در این مورد گفت: مصدق هرگز با مخالفین خود, حتی با کسانی که با وسایل نظامی به خاندانش حمله کردند، برخورد نکرد ‏.
این فعالی ملی- مذهبی روش و منطق مصدق در استیفای حقوق ملت ایران و ملی کردن نفت را منطقی محکم و دنیاپسند دانست که سبب شد مصدق در دادگاه لاهه و شورای امنیت سازمان ملل در دفاع از حقوق ملت ایران پیروز شود. یزدی در ادامه این گفت ‏وگو به دلایل پیروزی کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ اشاره کرد و با بیان اینکه در زمان مطرح شدن جنبش ملی شدن صنعت نفت در ایران, مناسبات جهانی شدیداً متاثر از جنگ سرد بود، افزود: در آن شرایط، کشورهای غربی از جمله آمریکا برای جلوگیری از توسعه کمونیسم, استراتژی بازدارنده را در پیش گرفته و پیمان ‏های نظامی منطقه ‏ای تشکیل داده بودند.
وی با تصریح بر اینکه در خاورمیانه نیز پیمان منطقه ‏ای بغداد (سنتو) به وجود آمده بود که مصدق به عنوان یک رهبر حاضر نشد به آن پیمان ملحق شود، ادامه داد: مصدق بر این باور بود که برای کشوری مانند ایران ورود در مناقشات بین ‏المللی مفید نیست و به همین دلیل سیاست بی ‏طرفی مثبت را بنیان نهاد که این سیاست برای آمریکا غیرقابل تحمل بود و این امر از دلایل مقابله بین ‏المللی با مصدق بود.
تبدیل شدن تز ملی شدن صنعت نفت به الگویی برای کشورهای صادر کننده نفت را، باعث وحشت آمریکا و دومین عامل خارجی در سقوط دولت ملی مصدق دانست.
وی به جنگ روانی انگلیس در القای این مطلب به آمریکایی ‏ها و مذهبی ‏های داخل کشور که ادامه حکومت مصدق منجر به حاکمیت کمونیسم در ایران می ‏شود, اشاره کرد و گفت ‏: شواهد نشان می ‏دهد که انگلیسی ‏ها برای القای این مطلب از نیروهای چپ استفاده کرده ‏اند.
یزدی، نهادینه نشدن دموکراسی در ایران و نبودن احزاب قدرتمند در کشور را به عنوان عوامل داخلی پیروزی کودتای ۳۲ برشمرد و گفت‏: عدم هماهنگی احزاب ملی سبب شد که آنها نتوانند بسیج ملی مردم ایران را ادامه دهند و مردم را به عرصه تقابل با کودتا بکشانند.
وی با بیان اینکه در تاریخ ایران، هر زمان که جنبش ‏های اجتماعی جنبه ضداستعماری داشته ‏اند، همه نیروها در آن شرکت می ‏کردند اما هنگامی که جنبش ‏ها به مبارزه با پایگاه استعمار که دربار و استبداد بود، ارتقاء می ‏یافت، بسیاری از نیروها حاضر به همراهی با جنبش ملی نمی ‏شدند ‏, افزود: جنبش ملی شدن نفت نیز زمانی که خواست با دربار و شاه که پایگاه اصلی استعمار بود، مبارزه کند، با خروج بسیاری از نیروها مواجه شد.
دبیرکل نهضت آزادی ایران در پایان خاطرنشان کرد ‏: سقوط دولت مصدق و زندانی و محاکمه شدن او هرگز به معنای شکست جنبش ملی ایران نیست و این جنبش هرگز در آرمان ‏های خود شکست نخورد.

کلیدواژه ها: